Понедельник, 18.12.2017, 06:24
Приветствую Вас, Къонакъ
[ Новые сообщения · Участники · Правила форума · Поиск · RSS ]
Страница 1 из 11
Форум » Общение » Любая тема » СЕМЕНЛАНЫ ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛ (ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛ)
СЕМЕНЛАНЫ ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛ
ElouДата: Четверг, 03.03.2011, 15:17 | Сообщение # 1
Джетинчи класс
Группа: Пользователи
Сообщений: 177
Репутация: 6
Статус: Offline
ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛ

Чыкъдым кёклеге учунуб, учуб,
Мийикден къараб дунияны кёрдюм.
Мен эшитмеген таууш къалмады,
Джашаугъа «сейир, тамаша»,-дедим.

Манга келгенед аллай бир кёзюу:
Джумлай аламгъа айтдым сёзюмю,
Къарачай тилни сыйлы этдирдим,
Къарачай джырны кенгнге эшитдирдим.

Алай не келсин — джазыу буюрду,
Учхан къанатым сыныб къуюлду,
Бош ышаннганем джазыу джибине,
Тёнгереб тюшдюм аякъ тюбюне.

Мен — шайтан джелде бурулгъан зыгъыр,
Джазыу тирменда эзилген бюртюк...
Къыйыным — халал, кесим а — харам,
Бырнак этдиле кючлюле тюртюб.

Бир кёл басханым джаб-джангыз бир зат:
«Джырчы Сымайыл» халкъ атагъан ат,
Ёлюб кетсем да ол атым къалыр,
Халкъ ауузунда джырым сакъланыр.

 
AminaДата: Четверг, 03.03.2011, 15:54 | Сообщение # 2
Сарин Студио
Группа: Пользователи
Сообщений: 695
Репутация: 29
Статус: Offline
Семенланы Унухну джашы Исмаил (Джырчы Сымаил) (1891 дж. 3 март — 1981 дж. 1 август) — XX-чы ёмюрде джашагъан белгили къарачай-малкъар поэт, джырчы.

Биографиясы

1891 джыл мартны 3-де Учкуланда туугъанды.

Къарачайда эм терен билимли апендилени бирине саналгъан Тотуркъулланы Мухамматны къолунда окъугъанды. Атасы ауушхандан сора, окъууун бошамагъанлай, элине къайтыб, ана къарнашы бла бирге талай джылны, малчы болуб ишлегенди.

Джырчы Сымаил араб-аджам адабият бла шагъырей болгъандан тышында тау тепсеулеге, халкъ джырлагъа уста, сёзге — чемер, дуниягъа ишленнген, джарыкъ адам болгъанды. Эмилик атланы юретиуде, тутушда, джау джибге чыгъыуда, чалкъы чалыуда да кишиге ал бермегенди.

«Минги Тау» джырны, «Акътамакъ» деген лирикалы поэманы автору Семен улу 1936 джыл Ереванда ётген Бютеусоюз олимпиадада эм уста джырчыланы арасында биринчи орунну алгъанды. Ол джыллада джюзден аслам макъам чыгъаргъанды, «Халкъ джырчы» атха ие болгъанды, кеси ауазы бла «Акътамакъ», «Чалкъычылыкъ», «Минги Тау», «Къызыл Аскер» деген джырларын пластинкалагъа джаздыргъанды.

Къарачай-малкъар поэзияда джырланыб окъулгъан поэма сынгар «Акътамакъды». Семен улу Исмаил дагъыда къыркъ зикир этгенди.

Семенланы Исмаил 1981 джыл августну 1-де Терезе элде ауушханды.

Добавлено (03.03.2011, 15:54)
---------------------------------------------
Минги Тау

Сен кёкге джете мийиксе
Кавказ тауланы ичинде.
Мияла кибик, джылтырай,
Къанга бузларынг юсюнгде.

Юсюнгде барды акъ тонунг,
Сен джай да, къыш да киесе.
Кюн бузулургъа тебресе,
Боран этерге сюесе.

Кюн ариу, чууакъ тургъанлай,
Тохтамайды боранынг,
Джай да, къыш да эримейди
Юсюнгдеги бузларынг.

Тёгерегингде тогъай отлайла
Алтын мюйюзлю кийикле.
Сени тёппенге чыгъыучандыла
Бёгекле бла джигитле.

Кийик бууларынг ёкюредиле,
Къонгурауланы къакъгъанча,
Джугъутурларынг турушадыла,
Атлыла чарсха чабханча.

Къапланларынг, асланларынг
Бугъойларынга кирелле.
Покунларынг, гуждарларынг
Адам джыйынны билелле.

Аюлеринг мурулдайдыла
Шындык чегетни ичинде.
Бёрюлеринг къалкъыйдыла,
Къойланы кёре тюшюнде.

Кёк джашнаса, сызгъырадыла
Этеклеринг, джел эте...
Менден кючлю джокъду деб,
Кесинг кесинге кёл эте.

Къапланларынг къараб туралла,
Беклеге кириб, мынгайыб.
Борсукъларынг, тюлкюлеринг
Джууукъ барыргъа уялыб.

Къанкъазларынг къангкъылдайла,
Чын тауукъларынг джырлайла.
Къаргъаларынг къаркъ-къуркъ эте,
Мыллык табмайын джылайла.

Кёгюрчюнлеринг джюуюлдейдиле,
Кюнюнг джылтыраб къакъгъанлай.
Маралларынг отлайдыла,
Гелеу кырдыкга батханлай.

Чыпчыкъларынг, чаукаларынг
Будай ындырны чёблейле.
Арарат бла Казбек тау
Санга тюгел джетмейле.

Уллу къушла санга къонсала,
Юйле кибик, къарашыб,
Джур текеле джыгъылсала,
Сюрюулеринден аджашыб.

Кюз артында турналарынг
Аууб кетелле тенгизге.
Къышха хазыр болугъуз, деб,
Эсгертиученсе сен бизге.

Сенден сора къайсы тауду
Ариулукъ бла бай болгъан.
Башы къыш болуб, бели джаз болуб,
Этеклеринде джай болгъан?

Минги Тау бла Казбек тау,
Арагъыз ариу джибек ау...
Сен кийиз бёркню агъарта,
Этегинг джашил къатапа.

Сен джулдузлагъа джанаша,
Къалгъанла сенден алаша.
Бир-биригизге къараша,
Къалай сейирсиз, тамаша!

Бузну, къарны джыйыучу,
Башынга булут къонуучу.
Тёгерегинге басыныб,
Таулула къараб тоймаучу.

Къыш айланы бораныса,
Джай айланы салкъыны.
Джумушакълыкъ этмесенг,
Инджитириксе халкъынгы.

Кесин бегитмей чыкъгъаннга,
Башха болмай, бир джауса.
Сау дунияны башында
Эм белгили бир тауса.

Сообщение отредактировал Amina - Четверг, 03.03.2011, 15:53
 
МуссаулуДата: Воскресенье, 13.03.2011, 20:15 | Сообщение # 3
Сегизинчи класс
Группа: Пользователи
Сообщений: 264
Репутация: 12
Статус: Offline
Семенланы джырчы Исмаил туугъанлы быйыл ючюнчю мартда 120 джыл болду.
Къарачайны онглу адамларыны бири Семен улугъа Джырчы Сымаилгъа. алгъын бир журналист «Певец своего времени» деб, аллай ат да берген эди.«Кесини заманыны джырчысы» дерге излеген болурму? Ай медет, бек уллу джангылгъаннга санайбыз ол журналистни алай айтханын. Сымаил, Уллу Ата Джурт къазауатны аллы джыллада Арменияны ара шахары Ереванда Давид Сасунский атлы конкурсда джырчыланы конкурсларында Джамбул Джабаевни,аныча айтылгъан джырчыланы барын да хорлаб,биринчи орунну алгъан, кесини джырлары,назмулары бла литературабызда, тарихибизде да энчи орун алгъан, къуру кесини
заманыны тюл, «Ёмюрлени джырчысыды» Семенланы Сымаил. Минги тауубуз. къалгъан тауларыбыз,сууларыбыз къаллай бир турсала,ма аллай бирни Сымаилны «Минги тауу да», «Акътамагъы да», халкъына къоюб кетген ёмюрлюк джыр хазнасы барысы да джашарыкъды.Къарачай-Малкъар халкъны келечилери джашагъан не узакъ джерледе да аны джырлары эштилиб турлукъдула.
Халкъыбызны культурасына уллу юлюш къошхан,аны тарихинде ёмюрлюкге къалгъан адамларыбызны арасында
Семенланы Джырчы Исмаил энчи орун алгъанына бир киши да огъай деяллыкъ болмаз, эшта.
«А.С.Пушкиннге орус литературада болгъан бютеу иги затланы аллы, башы дейдиле. Бизде да Семенланы Джырчы Исмаил къарачай литературада эмда музыка культурабызда болгъан иги затланы аллыды, башыды, сыйы,джарыкъ тюрсюню, келбетиди! Атына, этген ишлерине кёре багъа да, сый да берирге дурусду».
Бу сёзлени мен Россия Федерацияны Джазыучуларыны Журналистлерини да союзларыны члени, алим, филология илмуланы кандидаты, Тотуркъулланы Къазий-Мухаммадны «Великий певец Кавказа» деген китабындан алгъанма.
Исмаилны кеси джырлагъан джырларыны къаууму да сакъланады бюгюнлюкде радиону фондунда. Ай медет ала асыры къарт заманында джазылгъандыла. Аллай ишни эртдеракъ этерге керек эди. Сексан джыл болгъан къартны алгъын замандача ауазы джеталмайды.
Элли джылны анга бир тизгинни басмалатыргъа къоймагъандыла, бир джырын да джжырлаялмагъанды. Ансы да джюреги къатмай ,юсюнден адамлыгъын атмагъанды. Ол да закиййликни бир шартыды.Сымайылны джазгъанлары «Минги Таудан» башлаб, ахыр кюнлеринде этген назмуларына дери … Аллах сакъласын былагъа джукъ болгъандан. Къайсы миллетда ехтемленирча бир байлыкъды бу. Сымаилны назмуларын игиге аманга юлеширча тюлдю Аланы хар биринде да закийликни мухуру барды.
Ол этген джырланы бизни республиканы белгили артистлери да джырлайдыла. Сез ючюн алгъын «Апсаты» ансамблни солисти Эрикгенланы Расул Сымаилны « Анам» деген джырын джырлайды..Былайда айтыргъа тыйыншлысы бу джыр 23 куплетден къуралыбды. Джырланнган варианты къысхартылгъан этгенди.. Бу назмуну толу вариантында кечгюнчюлюкню азабын суратлайды Семен улу. Андан бир эки тизгини.
Атам эсе Бейтуллахда елюбдю
Анам эсе,бир мусафир шейитди,
Нек джылайма кимден да не келликди?
Джулдуз атлы, балдан татлы ой анам.

Джыллыкъ джолдан келир эдим керюрге,
Санга, анам, олджан салам берирге,
Разылыгъынгы алыб елюрге,
Джулдуз атлы, балдан татлы ой анам.

Кюн садакъа мени санга беририм,
Аллах айтса,махшар кюндю керюрюм,
Къазакъ элде къалды,хариб елюгюнг
Джулдуз атлы,балдан татлы ой анам!
Джырчы Сымайыл ахыр кюнлерине дери кесинден эсе миллетине бек сагъыш этгенди.
Лайпанланы Билял Семенланы Джырчы Исмаилны юсюнден китабында былай джазады.Емюрден артыкъ заманны Сымайыл терслик бла, къатылыкъ бла джан къазауат этгенлей келгенди. Эркинликни джолундан джанлаб, НЭП-ни тунчукъдуруб, Сталин халкъны зор бла колхозлагъа джыйыб тебрегенинде, тюзлюк джорукъгъа келишген иш тюлдю деб, халкъгъа кимни ауазы джайылады? -Сымайылны.Халкъны онглусун эслисин, баш тутханын чеблеб тебрегенлеринде, джазыучуладан анга къаршчы ким турады? -Сымайыл.Халкъыбызны кечюргенлеринде, ол итликге ирият бериб селешген ким эди? -Сымайыл.Халкъ ызына къайтхандан сора да 14 джыллыкъ азабыбызны сагъыныргъа болмагъан кезюуде, адамны джылытырча джыр, назму этген ким болгъанды? -Сымайыл.50 джылны чырт джугъун басмаламай, суутуб, бырнак этиб тургъангъанларында да, поэзиягъа, Аллаххача табыныб, къуллукъ этиб тургъан а ким эди!? -Сымайыл.Кетген джюз джылда Къарачайда, бютеу дунияда да, сез усталаны ичинде, не джаны бла да алыб къарасакъ да "гений", закий деген атха тыйыншлыланы бириди Сымайыл. Джырчы Сымайылны юсюнден тохтаусуз айтыб турургъа Джырчы Сымайылны юсюнден хапарны "Келлик телюлеге" деген назмусу бла бошаргъа излейбиз.
Къаллай насыблы адамлабыз биз.
Селешир ючюн-хазыр тилибиз.
Бютеу аламда болгъан затланы
Бир да къалмайын барды атлары.

Зыгъырдан башлаб джулдузгъа дери
Бу тилни ичине кирелле бери...
Хар не затны да сыфаты, саны
Тилибиз кесгин тамамлай аны.

Келген телюле! Келлик телюле!
Сакълагъыз аны, миндемей энин.
Къошулгъан къона, къорагъан къайта.
Ол бизни халкъгъа екюллюк этсин.

ххххххххххххххххх

 
sarinstudioДата: Понедельник, 26.03.2012, 21:17 | Сообщение # 4
Тамада
Группа: Администраторы
Сообщений: 486
Репутация: 108
Статус: Offline
"В тяжёлые дни" радиокомпозиция на стихи Семёнова И.

 
sarinstudioДата: Пятница, 30.03.2012, 17:29 | Сообщение # 5
Тамада
Группа: Администраторы
Сообщений: 486
Репутация: 108
Статус: Offline
"Халкъны джырчысы" радиопередача о Семёнове И.

 
Форум » Общение » Любая тема » СЕМЕНЛАНЫ ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛ (ДЖЫРЧЫ СЫМАЙЫЛ)
Страница 1 из 11
Поиск: